Xé gió‧Ngắm biển‧Theo bóng hoàng hôn

Đạp xe dạo quanh tuyến đường ven biển Miêu Lật
:::

2019 / Tháng 8

Bài viết‧Cathy Teng Ảnh‧Chuang Kung-ju Biên dịch‧Tố Kim


故事可追溯到1922年,鐵道海線通車了,運輸南來北往的物資,也帶起沿線城鎮的繁榮。但隨著高速公路開通,鐵路貨運為公路取代,海線榮景不再;但列車依舊奔馳在稻穗與浪花間,獨留的幾座近百年的木造車站則成為鐵道文化珍貴的記憶空間。

苗栗的海線風光還不僅於此,白沙屯的拱天宮媽祖廟,還有苑裡的返鄉青年「掀海風」,都是一路上美麗的風景。

以海線為軸,以自行車的速度和自由,隨興追著火車,我們騎行在台61號線,一探苗栗海線的故事。


Câu chuyện được quay ngược về năm 1922, đường sắt xe lửa tuyến ven biển được đưa vào sử dụng, vận chuyển hàng hóa giữa hai miền nam bắc, mang lại sự phồn vinh cho các thị trấn ven biển này. Nhưng sau khi đường cao tốc xây dựng xong và đưa vào sử dụng thì việc vận chuyển hàng hóa được thay thế bằng những chuyến xe tải chạy bon bon trên đường cao tốc và thế là cảnh phồn vinh của tuyến đường sắt xe lửa ven biển không còn nữa. Tuy nhiên, những chuyến xe lửa chạy xuyên qua giữa ruộng lúa và sóng biển đã để lại đây vài ga xe lửa được xây dựng bằng gỗ gần trăm năm nay và các ngôi kiến trúc này đã trở thành ký ức quý giá của văn hóa đường sắt.

Phong cảnh tuyến đường sắt ven biển ở Miêu Lật Không chỉ có ga xe lửa mà còn có đền Củng Thiên thờ Bà Thiên Hậu ở Bạch Sa Đồn và những tiệm "Say Hi Home" của các thanh niên trở về quê hương sinh sống, tất cả đều là những cảnh đẹp dọc tuyến đường này.

Men theo tuyến đường sắt ven biển, với tốc độ và sự tự do của chiếc xe đạp, tùy hứng đuổi theo xe lửa, chúng tôi đạp xe trên tỉnh lộ số 61 để tìm kiếm những câu chuyện vùng ven biển Miêu Lật.

 

Phong cảnh dọc tuyến đường sắt ven biển và tuyến đường sắt đường núi của công ty Đường sắt Đài Loan là những phong cảnh khiến người ta lưu luyến. Trong 5 ga xe lửa kiểu Nhật được xây dựng bằng gỗ mà những người đam mê đường sắt thường gọi là “Ngũ bảo của tuyến đường sắt ven biển” thì đã có 3 ga nằm trong địa phận Miêu Lật, đó là ga Đàm Văn, Đại Sơn và Tân Phố

 

Du ngoạn tuyến đường sắt ven biển, đuổi theo xe lửa

Chuyến đi xe đạp này được khởi hành từ ga Đạm Văn, chạy qua Đại Sơn, Tân Phố.

Mấy nhà ga xe lửa xây dựng theo kiểu dáng mộc mạc cổ xưa này được đưa vào sử dụng năm 1922, cho đến nay đã gần trăm năm lịch sử. Nhà ga được xây bằng gỗ sa mộc với mái nhà hình tam giác, cột trụ của hành lang có hình chữ Y, cửa sổ mắt bò, tường đất nện là đặc trưng của nhà ga. Tuy rằng do lượng vận chuyển bằng xe lửa ít đi khiến cho sự phát triển của vùng chung quanh ga xe lửa tuyến ven biển bị ngưng trệ nhưng trong cái rủi có cái may, nhờ vậy đã giữ được diện mạo nguyên thủy và trở thành kiến trúc lịch sử chứng kiến việc xây dựng tuyến đường sắt ven biển.  

Tiếp tục đạp xe lên tỉnh lộ số 61, fan hâm mộ đường sắt chia sẻ,  trên cung đường này có 2 nơi chụp hình đường ray xe lửa không thể bỏ qua. Tại cây số 106,3 tỉnh lộ số 61, ta xuống con đường nhỏ cạnh đó thì sẽ thấy cửa suối Tây Hồ đổ ra biển. Hướng ra biển chụp hình, quay phim, hình ảnh của quạt gió, xe lửa, sóng biển đều lọt vào ống kính, vào xế chiều, còn có thêm cảnh hoàng hôn.

Để đến điểm chụp hình tiếp theo thì ta phải nỗ lực đạp xe đến hương lộ Miêu Lật số 33, đến “Mũi Hảo Vọng”- điểm cao nhất gần đó, để có thể nhìn ra eo biển Đài Loan xanh thẫm ở xa xa, những chiếc quạt gió to lớn đứng sừng sững ở bờ biển, thu vào tầm mắt cảnh đẹp của bờ biển. Trong làn gió thổi mạnh, chúng ta còn chờ xe lửa, chờ cho xe lửa chạy nhanh qua vùng đất xanh, lưu lại bóng dáng, lúc này ta mới hài lòng thu dẹp ống kính của mình.

Gần đó còn có đường hầm Quá Cảng (Guogang) cũ đáng để ta tham quan. Vào thập niên 1970 vì đường sắt điện khí hóa nên thay đổi tuyến, 3 con đường hầm đã đi vào lịch sử. Đến nay, đường hầm được cải tạo thành đường dành cho người đi xe đạp, có đèn chiếu sáng và vẫn vận dụng nguyên tắc vật lý vòm hình cung xếp gạch đỏ thành hình vành móng ngựa rất đẹp.

 

Thạch Liên Viên── Ngắm hoàng hôn, nhà hàng xe lửa

Đạp xe xuống tỉnh lộ số 61, chạy thẳng theo con đường nhỏ sát biển thì sẽ thấy nhà hàng xe lửa “Thạch Liên Viên”. Nhà hàng Thạch Liên Viên mở cửa kinh doanh đã 17 năm và là một thắng cảnh đặc biệt của tuyến đường sắt ven biển, tận dụng toa xe lửa phế thải làm nhà hàng, nhà trọ.

Nhà ở Bạch Sa Đồn, năm 1970 ông chủ Lạc Thạch Liên thi tuyển vào công ty Đường sắt Đài Loan. Ông Lạc Thạch Liên từng trải nghiệm xe lửa chạy bằng hơi nước băng băng trên đường ray, mỗi ngày ngồi xe lửa đi làm, chớp mắt ông đã làm việc tại công ty Đường sắt Đài Loan 33 năm.

Từng được cử sang Ấn Độ khảo sát, trải nghiệm xe lửa giường nằm của Ấn Độ mới lạ lại thú vị mà ở Đài Loan không có, ông Lạc Thạch Liên nghĩ: “Về hưu sẽ mang hai chiếc xe lửa về làm nhà hàng, nhà trọ thì hay biết mấy.”

Lúc đó ông mua 5 chiếc toa xe lửa nặng 30 tấn với giá sắt phế liệu 1,2 đồng/ kg, không ngờ tiền vận chuyển tốn mất 1 triệu đồng, từ Cao Hùng vận chuyển đến Miêu Lật mất 2 đêm. Vì toa xe lửa vừa cao vừa dài chỉ có thể vận chuyển vào ban đêm trên con đường bằng phẳng, gặp giao lộ với đường ray xe lửa thì phải xin phép cắt điện, nâng cao dây điện để cho xe tải chạy qua, lại phải mướn 2 xe cẩu 50 tấn cẩu các toa xe đặt lên đường ray.

Từ khi Nhà hàng đường ray xe lửa khai trương cho đến nay vẫn thu hút nhiều du khách đến tham quan, ban ngày xem sóng vỗ, hoàng hôn xem mặt trời lặn, nơi đây được cho là cảnh biển đẹp nhất.

 

Đền Củng Thiên Bạch Sa Đồn ── Bà Thiên Hậu rất gần gũi với tín đồ

Đến tham quan tuyến đường sắt ven biển, ta không thể bỏ qua Trung tâm tín ngưỡng của tuyến đường sắt ven biển Miêu Lật - đền Củng Thiên Bạch Sa Đồn. Tháng 3 âm lịch hàng năm nhằm sanh thần của Bà Thiên Hậu, tín đồ khắp nơi trên toàn Đài Loan đi bộ đến  đền Triều Thiên, Bắc Cảng – Vân Lâm dâng hương, toàn hành trình dài hơn 400km và lại không có hành trình cố định, đường đi, đi tới hay quẹo trái quẹo phải đều do Bà Thiên Hậu quyết định.

Giải thích nét đặc biệt này, ông Lâm Hạnh Phúc, ủy viên ban Quản lý đền Củng Thiên cho biết đó là do “Bạch Sa Đồn quá tuân thủ truyền thống, gìn giữ truyền thống và sau cùng đã trở thành nét đặc biệt”. Trước kia khá nhiều đền chùa đều có truyền thống đi bộ hành hương, chỉ có điều là theo sự tiến bộ của thời đại, khi mà nhiều người dần dần đi hành hương bằng xe du lịch thì chỉ có Bà Thiên Hậu Bạch Sa Đồn vẫn kiên trì hành hương bằng cách đi bộ. Và mỗi chuyến hành hương đều không có lộ trình nhất định, đó là sự liên kết giữa Bà Thiên Hậu và cư dân địa phương. Bà Thiên Hậu Bạch Sa Đồn chủ động tìm tín đồ, cũng vì vậy mà mỗi chuyến hành hương đều có những câu chuyện cảm động. 

Chuyện Bà Thiên Hậu – ở đền Củng Thiên càng đa dạng và đặc sắc hơn. Theo lời thuật lại của các cụ cao niên ở địa phương thì có các câu chuyện như hoán đổi lầm Bà Thiên Hậu, kiệu Bà vượt qua suối Trọc Thủy. “Thật ra tín ngưỡng dân gian phản ánh cách sinh hoạt của người dân địa phương", ông Lâm Hạnh Phúc nói. Ông giải thích các câu chuyện này theo 1 cách nhìn khác, đó là xuất phát từ sự tin cậy Bà Thiên Hậu. Cuộc sống của tổ tiên ngày xưa tại Bạch Sa Đồn không dễ dàng chút nào, mỗi khi mùa thu và đông đến, họ phải ứng phó với gió mùa đông bắc, môi trường sống khó khăn và không ổn định, điều này khiến cư dân càng tin tưởng Bà Thiên Hậu hơn. “Vì mỗi ngày đều phải đối mặt với nhiều bất trắc trong cuộc sống, do đó cho đến nay việc Bà Thiên Hậu Bạch Sa Đồn hành hương vẫn còn mang hàm ý này”. Ông Lâm Hạnh Phúc nói.

Thực ra, chuyến du lịch bằng xe đạp này được sắp xếp vừa đúng vào mùa đông. Mùa đông năm nay tuy ấm, nhưng gió mùa đông bắc vẫn phát huy uy lực của nó ở vùng ven bờ biển, gió thổi mạnh khiến người ta phải quay đầu, đứng không vững, ông Lâm Hạnh Phúc cười nói, chúng tôi chọn sai ngày. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm thực tế lần này mới thấu hiểu cuộc sống khó khăn của người dân nơi đây.

Qua những lời nói của ông Lâm Hạnh Phúc, ta như đang tiến hành khảo sát xã hội học,  vừa hay chứng minh văn hóa là bài học về việc con người phải thích ứng môi trường để được tồn tại, đây là thu hoạch thú vị, bất ngờ của chuyến du hành này.

 

Say Hi Home ── Từ phản đối đến trở về quê hương, tìm lại sự kết nối giữa con người và đất đai

Tiếp tục đi về phía nam, đạp xe đến vùng cực nam của Miêu Lật, cũng là trạm chót của chuyến đi này – trạm Uyển Lý. Quẹo vào đường Tân Hưng, chúng tôi vào tham quan tiệm sách Hi Home vừa mới khai mạc vào tháng 8 năm ngoái (2018), nơi đây là cơ sở của đội công tác Say Hi Home ở Uyển Lý.

Phòng làm việc Say Hi Home do nhóm thanh niên sinh vào thập kỷ 1970 và 1980 thành lập, người sáng lập đầu tiên là cô Lưu Dục Dục và cô Lâm Tú Bồng. Họ quen biết nhau qua cuộc vận động chống xây dựng quạt gió ở Uyển Lý, suy nghĩ sau nhiều lần trải qua các phong trào xã hội, "nếu tiếp tục vận động phản đối, đấu tranh thì chỉ là nhất thời, nhưng nếu như muốn xã hội thay đổi theo hướng tốt thì cái cốt lõi nhất phải trở về quê hương”. Do đó, họ đã đích thân thực hiện, từ “Phản đối” đến “Phản hồi”, “Cái ‘Phản’ thứ nhất là ‘Phản đối’ của  phong trào xã hội, cái ‘Phản’ thứ hai là ‘Phản hồi’ trở về quê hương của mình”. Cô Lâm Tú Bồng nói.

 Bắt đầu từ việc tiếp xúc với đất đai, lập lại sự liên kết giữa con người và đất đai là bước đầu tiên của Say Hi Home, đó cũng là sự bắt đầu nhận biết lại Uyển Lý. Hai cô đi khắp hang cùng ngõ hẻm để khảo sát đồng ruộng, trợ giúp nhà nông thân thiện với môi trường, giải quyết vấn đề thiếu nhân công và kênh tiêu thụ, cũng tìm cách khôi phục lại thời kỳ huy hoàng của ngành đan cỏ bấc đèn ở Uyển Lý.

Năm 2015, đội “Say Hi Home Uyển Lý” mang thành quả khảo sát đồng ruộng chuyển sang hình thức du lịch mô hình nhỏ, dẫn dắt mọi người đi tham quan tiệm nón lát ở phố cổ Thiên Hạ, xem ngôi chợ có bề dày lịch sử 120 năm hay nơi ở trước kia của nhạc sĩ Quách Chi Uyển, người đi tiên phong của nền âm nhạc dân tộc Đài Loan. Năm 2016, xuất bản tạp chí giới thiệu sinh hoạt thường nhật ở địa phương, đó cũng là việc tích lũy ký ức văn hóa địa phương. Năm 2017, tổ chức lễ hội Hi Home, đều thú vị là dùng từ đồng âm “Hi Home Festival” để “Say Hi với mọi người” , đó là tinh thần của lễ hội. Họ dựng sân khấu đối diện đền Bà Thiên Hậu náo nhiệt ngày nào, lễ hội âm nhạc lấy tiếng mẹ đẻ làm trục chính với mong muốn tìm lại sự náo nhiệt của địa phương, càng hy vọng những người con xa quê có thể trở về xem một Uyển Lý đã đổi khác.

Năm 2018, Say Hi Home đã có cứ điểm ── Tiệm sách “Hi Home”.

“Tuy nhiên, sau khi thúc đẩy các hoạt động này lâu ngày thì cảm thấy nên đưa mục tiêu quay về̀ với bản thân các em nhỏ địa phương. Cái gốc của văn hóa là ‘Giáo dục’. Nếu không hiểu biết bản thân mình thì bạn sẽ không có sự tự tin. Sự tự tin này không chỉ đến từ sự nhận biết nơi mình sinh sống, nó còn đến từ sự hiểu biết của bản thân, do đó ‘Đọc sách’ là rất quan trọng", cô Lâm Tú Bồng giải thích tại sao lại sáng lập nhà sách “Hi Home” trong khi các nhà sách đua nhau đóng cửa.

Khai mạc nhà sách, người cao tuổi ở gần đó cũng cảm thấy vui, buổi tối khi đèn của nhà sách được bật lên, mang lại cảm giác cùng đồng hành và nhà sách âm thầm gieo hạt giống cho địa phương, cho trẻ nhỏ. Chúng tôi càng kỳ vọng các cô gái này không sợ khó khăn gian khổ, tiếp tục bước tới.

Từ trước đến nay người ta hay cho rằng khu vực ven biển là nơi vừa nghèo vừa yếu thế, không có vốn kinh tế cùng nguồn tài nguyên văn hóa. Tuy nhiên, qua một chuyến du lịch bằng xe đạp, nghe câu chuyện về Say Hi Home, một nhóm thanh niên trở về quê nhà, từ bị động, bị gió biển "tát" như thế nào mà chuyển sang trạng thái tích cực khơi dậy phong trào thay đổi địa phương, để cho cuộc du hành bằng xe đạp của chúng ta có thêm động lực tiến về phía trước.

Bài viết liên quan

近期文章

IN ไทย

Menerjang Angin Memandang Lautan Mengejar Matahari Terbenam

Perjalanan Jalur Pesisir Pantai Miaoli

Artikel‧Cathy Teng Gambar‧Chuang Kung-ju

故事可追溯到1922年,鐵道海線通車了,運輸南來北往的物資,也帶起沿線城鎮的繁榮。但隨著高速公路開通,鐵路貨運為公路取代,海線榮景不再;但列車依舊奔馳在稻穗與浪花間,獨留的幾座近百年的木造車站則成為鐵道文化珍貴的記憶空間。

苗栗的海線風光還不僅於此,白沙屯的拱天宮媽祖廟,還有苑裡的返鄉青年「掀海風」,都是一路上美麗的風景。

以海線為軸,以自行車的速度和自由,隨興追著火車,我們騎行在台61號線,一探苗栗海線的故事。


Mengilas balik tahun 1922, saat rel kereta api di pesisir pantai resmi dibuka untuk jalur lalu lintas, mengangkut produk-produk dari selatan ke utara, membawa kemakmuran bagi kota-kota yang terletak di sepanjang rel tersebut. Tetapi, seiring dengan diresmikannya jalan tol, transportasi kereta api mulai tergantikan, kejayaan di kawasan pesisir pun tenggelam. Namun, gerbong kereta masih beroperasi melewati ladang sawah dan pekarangan bunga. Beberapa stasiun kereta yang terbuat dari kayu, kini telah berusia 100 tahun. Ia pun menjadi ruang berharga bagi kenangan dan budaya perkeretaapian

Panorama di pesisir pantai Miaoli tidak hanya ini, masih ada Kuil Gong Tian di Baishatun, yang dipersembahkan bagi Dewi Mazu dan pergelaran menyambutnya kembali muda-mudi “Hi Home Festival” di Yuanli. Semua ini adalah bagian dari indahnya pemandangan di sepanjang jalan.

Menelusuri jalur di pesisir pantai, dengan kecepatan sepeda yang dikayuh serta diiringi rasa penuh kebebasan, mengejar kereta api yang melaju. Kami  melintasi Provincial Highway 61, menjelajahi kisah di sepanjang jalur pesisir pantai Miaoli.

Jalur gunung dan pesisir pantai Taiwan Railways Administration (TRA) menawarkan pemandangan memikat tiada tara. 5 stasiun kereta api yang terbuat dari kayu dengan arsitektur bergaya Jepang, disebut oleh para pencinta kereta api sebagai “5 permata di pesisir pantai”. Dan 3 di antaranya terletak di Miaoli; masing-masing Stasiun Tanwen, Dashan dan Xinpu.

 

Menjelajahi Kereta Api di Sepanjang Jalur Pesisir Pantai

Perjalanan ini dimulai dari Stasiun Tanwen, melewati Dashan dan Xinpu.

Stasiun-stasiun sederhana dan bersahaja ini dibuka pada tahun 1922, kini usianya sudah mencapai seratus tahun. Stasiun dibangun dengan menggunakan kayu cunninghamia, memiliki beberapa karakteristik utama; di antaranya atap segitiga, pilar berbentuk Y, jendela berdesain oeil-de-boeuf, dan rammed-earth walls. Karena volume angkutan yang kian menipis, fungsi stasiun pesisir pantai pun turut menurun dan perkembangan di sekitarnya terhenti. Meski demikian, bentuk asli tempat ini masih terawat hingga sekarang. Bangunan sejarah ini menjadi saksi dari proses pendirian jalur kereta api pesisir pantai.

Perjalanan di sepanjang Provincial Highway 61 terus dilanjutkan. Pecinta kereta api dapat saling berbagi informasi. Pemandangan di kedua sisi tidak boleh terlewatkan, terutama bagi penggemar fotografi. Jalan kecil yang terletak di samping Provincial Highway 61 KM 106.3, merupakan muara sungai Xihu. Muara ini menawarkan panorama menawan; seperti kincir angin, kereta api dan deburan ombak. Menjelang petang, pemandangan kian menarik dengan suguhan matahari terbenam.

Untuk mencapai objek indah berikutnya, perjalanan dilanjutkan dengan melintasi Miaoli County Road 33 menuju ke ketinggian Tanjung Harapan (Haowangjiao). Dari sini, panorama memukau dari birunya Selat Taiwan dan kokohnya kincir angin di pesisir pantai, memberikan kesan tersendiri. Di tengah embusan angin nan kencang, sembari menunggu datangnya laju kereta di antara ladang hijau, tak lupa mendokumentasikan kawasan sekitar, yang kian melengkapi perjalanan ini.

Selain itu, Terowongan Tua Guogang yang terletak di area sekitar, layak dikunjungi. Pada tahun 1970-an, saat memasuki era elektrifikasi jalur kereta api, 3 terowongan pun mulai ditinggalkan. Kini terowongan beralih fungsi menjadi jalur sepeda, dan telah dilengkapi dengan pencahayaan memadai. Selain itu, terowongan yang masih menggunakan konsep melengkung ini, dihiasi dengan susunan batu bata merah menawan yang menyerupai tapal kuda.

 

Panorama Senja di Restoran Kereta Api - Shi Lian Yuan

Melintasi Provincial Highway 61, menelusuri jalan kecil di pesisir pantai, hingga menuju ke Restoran Kereta Api, Shi Lian Yuan. Restoran ini telah beroperasi selama 17 tahun, memiliki daya tarik khusus di jalur pesisir pantai. Gerbong kereta api yang sudah tidak terpakai, dirancang sedemikian rupa menjadi ruang-ruang berguna; misalnya restoran dan penginapan.

Luo Shi-lian, pemilik restoran yang bermukim di Baishatun ini, berhasil lulus ujian masuk bekerja di TRA pada tahun 1970 silam. Luo Shi-lian pun sempat menyaksikan hari-hari dimana kereta api uap masih melintasi jalur sekitar. Setiap harinya, ia naik kereta api untuk berangkat dan pulang kerja. Tanpa terasa, Luo Shi-lian pun sudah 33 tahun bekerja di Biro Kereta Api.

Dulu, ia sempat melakukan perjalanan dinas survei ke India dan merasakan pengalaman menaiki kereta api lokal, dengan gerbong sleeper car. Ini adalah pengalaman baru dan menarik, yang tidak pernah dirasakannya di Taiwan. Luo Shi-lian berpikir, “Setelah pensiun, tidak ada salahnya memodifikasi 2 gerbong kereta menjadi restoran dan penginapan”.

Di kala itu, Luo Shi-lian membeli 5 gerbong kereta dengan total berat 30 ton dan harga sebesar NT$ 1,2/KG. Ia merogoh kocek sebanyak NT$ 1 juta. Jumlah ini belum termasuk biaya pengiriman gerbong. Ia memindahkan gerbong kereta dari Kaohsiung menuju Miaoli, dengan menghabiskan waktu selama 2 malam. Dikarenakan fisik gerbong kereta yang terlampau tinggi dan panjang, membuat proses pengangkutan harus dilaksanakan pada malam hari, dengan melalui jalan umum. Saat hendak lewat jalur perlintasan jalan raya dan rel kereta api, Luo Shi-lian harus mengajukan permohonan pemadaman arus listrik, yaitu dengan menaikkan kabel listrik, sehingga truk dapat melintas dengan sempurna. Untuk memindahkan gerbong kereta ke atas rel, ia pun harus menyewa 2 mobil derek (crane) yang mampu mengangkat beban sebesar 50 ton.

Hingga hari ini, restoran kereta api masih mampu menarik antusias para wisatawan. Pemandangan birunya laut dan panorama matahari terbenam, dapat disaksikan dengan sempurna dari tempat ini, sehingga menjadi favorit pertama bagi penikmat panorama laut.

 

Kuil Gong Tian Baishatun Interaksi Dewi Mazu dengan Umatnya

Saat berkunjung ke jalur pesisir laut, jangan lupa bertandang ke Kuil Gong Tian Baishatun yang terletak di Miaoli. Perayaan ulang tahun Dewi Mazu yang jatuh setiap bulan tiga (kalender imlek), akan menarik para umat yang tersebar di seluruh penjuru negeri, untuk bergabung dalam prosesi arak-arakan menuju Kuil Chao Tian di Beigang Yunlin. Prosesi arak-arakan tersebut memiliki total perjalanan lebih dari 400 KM. Yang menarik adalah tikungan dan belokan yang mengiringi perjalanan, sepenuhnya bergantung kepada petunjuk Dewi Mazu.

Anggota Kuil Gong Tian, Lin Xing-fu menjelaskan, karakteristik ini dapat bertahan dikarenakan “Baishatun terlampau mempertahankan nilai konservatif, yang pada akhirnya menggoreskan ciri khas tersendiri”. Dahulu kala, para pemeluk kepercayaan memiliki tradisi melaksanakan prosesi arak-arakan dengan berjalan kaki. Namun seiring kemajuan zaman, pada saat umat lainnya mulai berubah datang dengan naik bus wisata, tapi hanya Kuil Gong Tian Baishatun yang masih memegang teguh tradisi, yaitu tetap berjalan kaki. Setiap kali berlangsung, rute dari arak-arakan ini akan bervariasi. Hal ini menjadi simbol eratnya kedekatan Dewi Mazu dengan warga setempat. Mazu di Baishatun ini secara inisiatif mencari para pengikutnya. Tidak heran, jika setiap kali prosesi arak-arakan berlangsung, akan ada banyak kisah mengharukan yang muncul di tengah-tengah mereka.

Dewi Mazu di Kuil Gong Tian memiliki banyak kisah beragam dan inspiratif. Ragam kisah seperti tertukarnya Dewi Mazu dan bagaimana tandu sang Dewi menyeberangi sungai Zhuoshui, menjadi cerita dari mulut ke mulut warga setempat. “Kepercayaan rakyat sebenarnya mencerminkan gaya hidup masyarakat setempat”, demikian Lin Xing-fu menafsirkan cerita-cerita tersebut dari perspektif berbeda, yang berdasarkan ketergantungan pada Dewi Mazu. Kehidupan warga pendahulu di Baishatun tidaklah mudah, di tengah embusan angin monsun timur laut yang terjadi di musim gugur dan dingin, membuat keseharian kian susah dan tidak pasti. Hal-hal demikian semakin memperdalam rasa ketergantungan warga setempat atas Dewi Mazu. “Dikarenakan harus menghadapi banyak unsur ketidakpastian setiap harinya, sehingga prosesi arak-arakan Baishatun Mazu masih mempertahankan cara yang sama hingga hari ini”, lanjut Lin Xing-fu.

Perjalanan ke Miaoli kali ini, tidak sengaja berlangsung di musim dingin. Tahun ini merupakan musim dingin yang hangat. Meskipun demikian, kekuatan dari hembusan angin monsun timur laut di kawasan pesisir pantai tetap tidak tertandingi. Hembusannya membuat kepala dan badan tidak mampu berdiri tegak. Sambil tertawa, Ling Xing-fu berkata kami telah memilih hari yang salah. Namun, melalui penelusuran kali ini, kami baru mengetahui bahwa kehidupan warga setempat memang tidaklah mudah.

Bercakap dengan Ling Xing-fu bagai tengah melangsungkan pengamatan sosiologis, dan sekaligus membenarkan bahwa budaya merupakan tugas pembelajaran manusia dalam beradaptasi dengan lingkungan sekitar, yang menjadi bagian tidak terduga dalam perjalanan kali ini.

 

Hi Home Festival  Penyambung Manusia dan Kampung Halaman

Mengarah ke selatan, perjalanan dilanjutkan menuju selatan Miaoli, dan merupakan pemberhentian akhir dari perjalanan ini, yakni kawasan Yuanli. Masuk ke Xinxing Road, kami akan berkunjung ke toko buku Hi Home, yang dibuka pada bulan Agustus tahun 2018 silam. Toko ini adalah markas basis dari tim kerja “Say Hi Home”, Yuanli.

Ruang kerja “Say Hi Home” didirikan oleh Liu Yu-yu dan Lin Hsiu-peng, keduanya lahir di tahun 1980-an dan 1990-an. Mereka bertemu di saat gerakan sosial menentang turbin angin di Yuanli berlangsung. Setelah turut andil dalam beberapa gerakan sosial, timbul pemikiran “Jika ingin menyukseskan gerakan (sosial), protes hanyalah fase sementara. Jika ingin membuat kehidupan masyarakat beralih ke arah yang lebih baik, maka kembali ke tanah kelahiran merupakan akar yang mendasar”. Oleh karena itu, mereka pun langsung merasakan sendiri, dari yang awalnya menentang, kini mereka kembali pulang. “Awalnya, melalui gerakan sosial kami menentang, pada akhirnya kami pun memilih untuk kembali ke tanah kelahiran, yang menjadi kampung halaman sendiri”, tutur Lin Hsiu-peng.

Bermula dari interaksi, merajut kembali hubungan antar manusia dengan kampung halamannya. Ini menjadi langkah perdana “Say Hi Home”, yang merupakan awal dari pemahaman Yuanli yang baru. Mereka menjalankan observasi lapangan di jalan-jalan / gang-gang, membantu para petani menyelesaikan problem kekurangan tenaga kerja dan bagaimana menjual produk mereka. Selain itu, juga mencoba untuk menemukan kembali industri anyaman gulma, yang sebelumnya sempat jaya di Yuanli.

Di tahun 2015, tim “Say Hi Home” mengubah hasil penelitian mereka menjadi serangkai perjalanan singkat, mengajak orang-orang melihat toko yang menjual topi-tikar di Jalan Tua Tianxia dan menyaksikan pasar tua yang memiliki sejarah 120 tahun atau berkunjung ke pemukiman sosok pionir musik rakyat Taiwan, Kuo Chih-yuan. Tahun 2016, menerbitkan laporan perihal rutinitas sehari-hari, yang kembali menghimpun kenangan akan budaya setempat. Tahun 2017, menggelar “Hi Home Festival”. “Ucapkan Hai kepada kampung halaman”, menjadi semangat utama dalam pergelaran festival ini. Mereka berusaha mengembalikan keramaian di masa lalu, dengan mendirikan panggung di depan Kuil Mazu dan menyajikan pertunjukan musik yang menggunakan bahasa ibu. Dengan harapan, para perantau dapat merasakan perbedaan dari Yuanli, saat mereka pulang ke kampung halaman.

Tahun 2018, toko buku Hi Home didirikan.

“Setelah sekian lama mempromosikan rangkaian kegiatan, saya merasa ini semua harus kembali ke anak-anak setempat. Sebenarnya, akar dari budaya adalah ‘pendidikan’. Jika kurang mengenal diri sendiri, maka Anda tidak dapat memiliki rasa percaya diri. Percaya diri selain datang dari pemahaman akan kampung halaman, juga merupakan bagian pengenalan terhadap diri sendiri. Jadi ‘membaca’ adalah hal yang sangat penting”, ujar Lin Hsiu-peng. Itulah alasan mengapa Hi Home tetap didirikan, di tengah surutnya bisnis toko buku saat ini.

Toko buku telah beroperasi. Orang tua yang kebetulan tinggal di sekitar area, merasa sangat senang. Sinar lampu dari toko buku, ibarat pendamping di tengah sunyinya malam. Dan ketika toko buku diam-diam menanamkan benih di dalam diri anak-anak, kami terus berharap eksistensinya dapat terus bertahan, meski diterjang oleh embusan angin.

Dulu, pesisir pantai dikenal sebagai kawasan yang miskin nan lemah, tidak memiliki modal ekonomi dan minim sumber budaya. Namun, setelah mendengar kisah “Say Hi Home”, dan sekelompok pemuda telah kembali. Bagaimana mereka yang awalnya pasif, kini beranjak aktif mengubah haluan, maka melalui momentum perjalanan kali ini, kita belajar untuk terus bergerak maju, meski diterpa tiupan angin nan kencang.

ตากลม ชมทะเล เฝ้ามองพระอาทิตย์ตกดิน

เส้นทางปั่นจักรยานชายฝั่งทะเลเหมียวลี่

บทความ‧เติ้งฮุ่ยฉุน รูปภาพ‧จวงคุนหรู คำแปล‧มณฑิรา ไชยวุฒิ

故事可追溯到1922年,鐵道海線通車了,運輸南來北往的物資,也帶起沿線城鎮的繁榮。但隨著高速公路開通,鐵路貨運為公路取代,海線榮景不再;但列車依舊奔馳在稻穗與浪花間,獨留的幾座近百年的木造車站則成為鐵道文化珍貴的記憶空間。

苗栗的海線風光還不僅於此,白沙屯的拱天宮媽祖廟,還有苑裡的返鄉青年「掀海風」,都是一路上美麗的風景。

以海線為軸,以自行車的速度和自由,隨興追著火車,我們騎行在台61號線,一探苗栗海線的故事。


หากย้อนเวลากลับไปเมื่อปีค.ศ.1922 ที่เส้นทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลเปิดใช้งานเพื่อการขนส่งสินค้าระหว่างภาคเหนือและใต้ ส่งผลให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองเข้าไปสู่เมืองที่ตั้งอยู่ตลอดเส้นทาง แต่เมื่อทางหลวงเปิดใช้งาน การขนส่งสินค้าที่เคยใช้ทางรถไฟจึงถูกแทนที่ด้วยทางหลวง เส้นทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลจึงไม่ได้รับความนิยมอีก แต่เมื่อขบวนรถไฟยังคงวิ่งผ่านวิวทิวทัศน์ระหว่างรวงข้าวในทุ่งนาและคลื่นทะเล รวมถึงสถานีรถไฟไม้โบราณอายุเก่าแก่กว่า 100 ปี เส้นทางรถไฟสายนี้จึงกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันควรค่าแก่การเก็บรักษาไว้ในความทรงจำ

ทิวทัศน์ตามแนวชายฝั่งทะเลเหมียวลี่ (苗栗) ไม่ได้มีเพียงเท่านี้ หมู่บ้านป๋ายซาถุน (Baishatun) ซึ่งเป็นที่ตั้งของวัดก่งเทียน (Gong Tian Temple) โดยมีพระประธานเป็นเจ้าแม่ทับทิม และยังมีกลุ่มคนรุ่นใหม่ชื่อว่า Say Hi Home ที่กลับไปพัฒนาบ้านเกิด จนเกิดเป็นวิวทิวทัศน์ที่สวยงามตลอดเส้นทาง

ตามเส้นทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลสามารถปั่นจักรยานขนานคู่ไปกับทางรถไฟได้อย่างอิสระ โดยเราปั่นจักรยานไปบนถนนไถ 61 เพื่อค้นหาเรื่องราวของชายฝั่งทะเลเมืองเหมียวลี่

 

เส้นทางรถไฟที่ถูกล้อมรอบด้วยภูเขาและทะเลเป็นทัศนียภาพที่ทำให้ผู้คนรู้สึกตื่นตาตื่นใจอย่างที่สุด ทางรถไฟนี้มีชื่อเรียกว่า สมบัติ 5 ชิ้นของสายชายฝั่งทะเล (เนื่องจากเป็น 5 สถานีรถไฟที่ถูกสร้างขึ้นด้วยไม้ในสไตล์ญี่ปุ่น) ซึ่งมี 3 สถานี ได้แก่ ถันเหวิน (Tanwen Station), ต้าซาน (Dashan Station) และซินผู่ (Xinpu Station) ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ของเมืองเหมียวลี่

 

ตามขบวนรถไฟ ท่องเที่ยวไปกับเส้นทางชายฝั่งทะเล

การปั่นจักรยานครั้งนี้ เราเริ่มต้นกันที่สถานีถันเหวิน มายังสถานีต้าซาน และสถานีซินผู่

สถานีเหล่านี้สร้างขึ้นในสไตล์โบราณ เปิดใช้งานตั้งแต่ปีค.ศ.1922 จนถึงวันนี้ก็มีอายุยาวนานเกือบร้อยปี ตัวสถานีมีลักษณะโดดเด่น สร้างด้วยไม้ หลังคาเป็นทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว เสาเป็นทรงตัว Y หน้าต่างทรงตาวัว (ox-eye window) เป็นสถาปัตยกรรมแบบบาโรกของฝรั่งเศส ส่วนฝาผนังสร้างด้วยดินอัด ดังนั้น แม้ว่าทางรถไฟเลียบชายฝั่งทะเลจะถูกลดความสำคัญลง เนื่องจากมีการขนส่งบนทางหลวงเข้ามาแทนที่ และทำให้การพัฒนาโดยรอบหยุดชะงัก แต่โชคดีที่ยังคงรักษาสภาพเดิมของสถานีไว้ เพื่อให้เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของสิ่งก่อสร้างในเส้นทางรถไฟสายชายฝั่งทะเล

กลับมาปั่นโต้ลมบนถนนสายไถ 61 กันต่อ แฟนคลับของการรถไฟบอกเล่าสิ่งดีๆ เกี่ยวกับเส้นทางสายนี้ว่า ทางรถไฟสายนี้มีจุดถ่ายภาพสองแห่งที่จะพลาดไม่ได้ คือบริเวณชายฝั่งตะวันตกของถนนสาย 61 ณ บริเวณ กม.ที่ 106.3 ด้านหนึ่งของถนนจะมีทางเล็กๆ ไปสู่ปากแม่น้ำซีหูก่อนออกสู่ทะเล บริเวณตรงนั้นเราจะได้เห็นกังหันลม รถไฟ และคลื่นทะเล ที่วิวทั้งหมดจะรวมอยู่ในกรอบภาพเดียวกัน เมื่อตกเย็นสิ่งที่จะปรากฏเพิ่มขึ้นมาก็คือภาพของพระอาทิตย์ตกดิน

จุดต่อไปต้องออกแรงปั่นไปบนถนนแถบชานเมืองเหมียวลี่สาย 33 เพื่อขึ้นไปยังบริเวณใกล้เคียงที่เป็นจุดสูง ชื่อว่าแหลมห่าววั่งเจี่ยว จากจุดนี้เราจะมองเห็นท้องทะเลสีฟ้าของช่องแคบไต้หวันที่ไกลสุดลูกหูลูกตา ส่วนกังหันลมขนาดใหญ่ที่ติดตั้งไว้ตามแนวชายฝั่ง เพื่อหมุนเปลี่ยนกระแสลมให้เป็นพลังงาน นี่คือทัศนียภาพทางทะเลในมุมมองแบบพาโนรามา ซึ่งท่ามกลางกระแสลมแรงนั้น พวกเรายังคงรอขบวนรถไฟที่จะแล่นผ่านพื้นที่อันเต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์ เพื่อจะได้เก็บบันทึกภาพและเรื่องราวทั้งหมดผ่านเลนส์กล้องได้อย่างเต็มที่

ยังมีสถานที่ใกล้ๆ อีกแห่งซึ่งควรค่าแก่การมาเยี่ยมชมคือ อุโมงค์ข้ามท่าเรือเก่า โดยช่วงปีค.ศ.1970 ได้ปรับปรุงและเปลี่ยนรถไฟจากการขับเคลื่อนด้วยไอน้ำมาเป็นระบบไฟฟ้า มีการเปลี่ยนแปลงเส้นทาง ทำให้อุโมงค์ทั้งสามกลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวในประวัติศาสตร์ไปโดยปริยาย ปัจจุบันถูกปรับปรุงให้กลายเป็นเลนจักรยาน มีการติดตั้งหลอดไฟเพื่อใช้ส่องสว่างให้กับอุโมงค์ที่มีการใช้ก้อนอิฐสีแดงก่อตัวซ้อนกันจนโค้งเป็นรูปเกือกม้าสวยงาม ตามหลักการทางกลศาสตร์

 

ชมพระอาทิตย์ตกดิน ร้านอาหารรถไฟ ที่สวนสือเหลียน

การปั่นจักรยานไปบนถนนสายไถ 61 เลียบชายฝั่งทะเล จะมีถนนเล็กๆ ตรงไปยังร้านอาหารรถไฟที่สวนสือเหลียน (石蓮園) สวนอาหารแห่งนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวพิเศษทางทะเลที่เปิดใช้งานมาแล้วเป็นเวลา 17 ปี โดยนำเอารถไฟที่ไม่ใช้งานแล้ว มารีโนเวทเป็นร้านอาหารและโฮมสเตย์

คุณลั่วสือเหลียน (駱石蓮) ผู้เป็นเจ้าของ ซึ่งมีบ้านอยู่ในเขตพื้นที่ป๋ายซาถุน ได้สอบเข้าไปทำงานที่การรถไฟไต้หวันเมื่อปีค.ศ.1970 เขาจึงมีประสบการณ์มาตั้งแต่การใช้งานขบวนรถไฟแบบไอน้ำ เพราะต้องนั่งรถไฟไปทำงานเป็นประจำทุกวัน รวมระยะเวลาทำงานกับการรถไฟทั้งหมดถึง 33 ปี

เมื่อครั้งไปดูงานที่อินเดีย ได้สัมผัสกับการเดินทางบนรถไฟแบบตู้นอนที่ให้ความรู้สึกแปลกใหม่ น่าสนใจ เพราะเป็นสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อนในไต้หวัน คุณลั่วสือเหลียนจึงคิดว่า “หลังจากเกษียณราชการแล้ว จะนำขบวนรถไฟสองโบกี้กลับมาทำเป็นร้านอาหารและโฮมสเตย์ คงเป็นอะไรที่ไม่เลวเลยทีเดียว”

เริ่มแรกเขาซื้อโบกี้รถไฟเก่าที่เก็บไว้ในโกดัง ราคาเท่ากับเศษเหล็กคือกิโลกรัมละ 1.2 เหรียญไต้หวัน ทั้งหมด 5 โบกี้ น้ำหนักรวม 30 ตัน แต่กลับคาดไม่ถึงว่าการขนส่งจะมีค่าใช้จ่ายถึง 1 ล้านเหรียญไต้หวัน ซึ่งการขนส่งจากนครเกาสงถึงเมืองเหมียวลี่ ต้องใช้ระยะเวลาถึงสองคืน เพราะโบกี้รถไฟจะมีขนาดที่สูงและยาวกว่าปกติ จึงต้องขนส่งในช่วงเวลากลางคืน โดยจะต้องยื่นขอตัดระบบไฟฟ้า และค้ำสายไฟให้สูงขึ้น เพื่อให้ขบวนขนส่งสินค้าสามารถผ่านไปได้ จากนั้นจึงไปจ้างรถปั้นจั่นขนาด 50 ตัน อีกสองคัน สำหรับยกโบกี้รถไฟทั้งหมดมาติดตั้งบนรางที่เตรียมไว้

ตั้งแต่ร้านอาหารรถไฟเปิดให้บริการ ก็สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้ามาเยือนได้เป็นจำนวนมาก เป็นสถานที่ชมวิวริมทะเลแถวหน้าสุด ที่จะเห็นคลื่นในช่วงเวลากลางวัน และเห็นพระอาทิตย์ตกดินในยามเย็น

 

วัดก่งเทียน หมู่บ้านป๋ายซาถุน และเจ้าแม่ทับทิม

การมาเยือนเส้นทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลต้องไม่พลาดที่จะเข้าไปเยี่ยมชมศูนย์กลางแห่งความเชื่อและความศรัทธา ที่วัดก่งเทียน หมู่บ้านป๋ายซาถุน เมืองเหมียวลี่ เพราะทุกเดือน 3 ของทุกปีตามปฏิทินจันทรคติจีน ซึ่งตรงกับวันประสูติของเจ้าแม่มาจู่หรือเจ้าแม่ทับทิม จะเป็นช่วงเวลาที่ดึงดูดสานุศิษย์ทั่วไต้หวันให้เดินทางไปยังวัดเฉาเทียน ที่ตำบลเป่ยกั่ง เมืองหยุนหลิน ระยะทางรวมกว่า 400 กิโลเมตร เป็นการเดินทางที่ไม่มีการกำหนดเส้นทางที่แน่นอน การเลี้ยวไปตามถนนสายต่างๆ ล้วนเป็นไปตามบัญชาขององค์เจ้าแม่ทับทิมทั้งสิ้น

ความพิเศษแบบนี้ คุณหลินซิ่งฝู (林幸福) กรรมการวัดก่งเทียนอธิบายให้ฟังว่า “หมู่บ้านป๋ายซาถุนยังคงยึดถือประเพณีดั้งเดิม ในที่สุด การอนุรักษ์ความเก่าแก่ดังกล่าวกลับกลายเป็นเอกลักษณ์พิเศษ” ในสมัยก่อนประเพณีแห่เจ้าแม่ทับทิม วัดส่วนใหญ่จะใช้วิธีการเดินเท้าแห่ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติดั้งเดิม แต่เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไปก็มีการนำเอารถบัสมาใช้เดินทางแสวงบุญแทน แต่การแห่เจ้าแม่ทับทิมของหมู่บ้านป๋ายซาถุนยังคงใช้วิธีการเดินเท้าอยู่ เป็นการเดินทางที่ไม่กำหนดเส้นทางแน่นอน เจ้าแม่ทับทิมกับชาวบ้านจะเชื่อมโยงถึงกันด้วยกระแสจิต จะเดินไปในทิศทางใด เจ้าแม่ทับทิมจะมีคำบัญชาส่งไปถึงสานุศิษย์เอง และทุกครั้งที่มีการเดินทางก็จะมีเรื่องราวอันน่ามหัศจรรย์เกิดขึ้นมากมาย

มีเรื่องราวหลากหลายที่เกิดขึ้นกับเจ้าแม่ทับทิมของวัดก่งเทียน จากการบอกเล่าของผู้สูงอายุในพื้นที่ ทั้งการสับเปลี่ยนเจ้าแม่ทับทิมผิดองค์ การหามเกี้ยวมหามงคลเจ้าแม่ทับทิมข้ามแม่น้ำจั๋วสุ่ย ซึ่งคุณหลินซิ่งฝูกล่าวว่า สิ่งเหล่านี้คือความเชื่อความศรัทธาของชาวบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีการดำเนินชีวิตในท้องถิ่น เขาได้อธิบายเรื่องราวความเชื่อเหล่านี้ในอีกมุมหนึ่ง ว่าทำไมชาวบ้านถึงต้องพึ่งพาเจ้าแม่ทับทิม ในอดีตการดำเนินชีวิตประจำวันของประชาชนในหมู่บ้านป๋ายซาถุนไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องรับมือกับลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือถึง 2 ฤดู คือ ฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว ดังนั้น ความยากลำบากในการดำเนินชีวิตที่เกิดจากความไม่แน่นอนของสภาพแวดล้อม ยิ่งทำให้ประชาชนเพิ่มความศรัทธาอย่างแรงกล้าต่อเจ้าแม่ทับทิม และเกิดเป็นพิธีแห่เจ้าแม่ทับทิมที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบันนี้

ที่จริงแล้วถือเป็นเรื่องน่าเสียดายที่การปั่นจักรยานบนเส้นทางเหมียวลี่ครั้งนี้จัดขึ้นในฤดูหนาว แม้ปีนี้จะได้ชื่อว่าเป็นฤดูหนาวที่อบอุ่น แต่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือที่พัดอยู่ในทะเลก็ยังคงแรงจัด พัดศีรษะจนแกว่งไปมาและไม่สามารถยืนอย่างมั่นคงได้ คุณหลินซิ่งฝูหัวเราะแล้วพูดว่า พวกเราเลือกมาผิดวันแล้ว แต่นี่แหละคือประสบการณ์จริงจากการลงพื้นที่ เพื่อให้รู้ว่าการใช้ชีวิตในท้องถิ่นนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ

คำพูดหนึ่งของคุณหลินซิ่งฝูคล้ายกับข้อสังเกตตามหลักการสังคมวิทยา และเป็นการยืนยันว่าวัฒนธรรมคือสิ่งที่ทำให้มนุษย์ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมและแสวงหาความอยู่รอด ซึ่งเป็นสิ่งที่น่าสนใจและคาดไม่ถึงว่าจะได้พบเจอในทริปปั่นจักรยานครั้งนี้

 

กลุ่ม Say Hi Home จากการต่อต้านกลายมาเป็นการกลับสู่บ้าน เพื่อหาจุดเชื่อมโยงระหว่างผู้คนกับผืนแผ่นดิน

เรายังคงมุ่งลงใต้ โดยปั่นจักรยานไปถึงจุดใต้สุดของเมืองเหมียวลี่ ซึ่งเป็นจุดสุดท้ายของการเดินทางครั้งนี้ นั่นคือเขตย่วนหลี่ (Yuanli) แล้วเลี้ยวเข้าไปยังถนนซินซิง พวกเราไปเยี่ยมชมร้านหนังสือ Hi Home ที่เพิ่งเปิดดำเนินการเมื่อเดือนสิงหาคม ปีค.ศ.2018 ซึ่งที่นี่ยังเป็นศูนย์ปฏิบัติงานของกลุ่ม Say Hi Home อีกด้วย

ศูนย์ปฏิบัติการของ Say Hi Home ก่อตั้งขึ้นจากกลุ่มคนที่เกิดในยุคทศวรรษ 1970-1980 โดยมีคุณหลิวอวี้อวี้ (劉育育)กับคุณหลินซิ่วเผิง (林秀芃) ผู้บุกเบิกในช่วงแรก พวกเขารู้จักกันจากการร่วมชุมนุมเคลื่อนไหวทางสังคมเพื่อต่อต้านการสร้างกังหันลมที่ย่วนหลี่ ประสบการณ์จากเข้าร่วมชุมนุมหลายต่อหลายครั้งสะท้อนให้เห็นว่า การประท้วงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวทางสังคม แต่ถ้าเราอยากให้สังคมเกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น ก็ต้องกลับไปยังภูมิลำเนาอันเป็นรากฐานของทุกสิ่ง เพราะฉะนั้นพวกเขาจึงลงมือปฏิบัติจริง จาก “การต่อต้าน” มาสู่ “การกลับบ้าน” คุณหลินซิ่วเผิงกล่าวว่า อย่างแรก คือการต่อต้านซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม อย่างที่สอง คือการกลับไปยังภูมิลำเนาหรือผืนแผ่นดินเกิดของเรา

การสัมผัสผืนแผ่นดินเริ่มต้นจากการฟื้นฟูความเชื่อมโยงระหว่างผู้คนกับสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น ซึ่งขั้นแรกกลุ่ม Say Hi Home ได้ลงไปทำความรู้จักกับเขตย่วนหลี่ใหม่อีกครั้ง พวกเขาเดินไปตามตรอกซอกซอยต่างๆ เพื่อทำการสำรวจภาคสนาม ช่วยเหลือเกษตรกรแก้ไขปัญหาขาดแคลนแรงงานและช่องทางการจัดจำหน่าย อีกทั้งยังพยายามนำเอาอุตสาหกรรมจักสานที่เคยสร้างชื่อเสียงให้กับย่วนหลี่กลับมาดำเนินการอีกครั้ง

ในปีค.ศ.2015 กลุ่ม Say Hi Home ย่วนหลี่ ได้เปลี่ยนวิธีจากการสำรวจพื้นที่ภาคสนาม มาเป็นรูปแบบกรุ๊ปทัวร์ขนาดเล็ก ที่จะพาทุกคนไปดูถนนเทียนเซี่ยซึ่งเป็นถนนโบราณที่มีการทำหมวกจักสาน เป็นตลาดเก่าแก่ที่มีประวัติความเป็นมายาวนานถึง 120 ปี และยังเป็นที่อยู่อาศัยของคุณกัวจือย่วน (郭芝苑) ผู้บุกเบิกดนตรีพื้นเมืองไต้หวัน ต่อมาในปีค.ศ.2016 มีการจัดทำสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับปฐมฤกษ์ที่รายงานเหตุการณ์ประจำวันในท้องถิ่น และเป็นแหล่งเก็บบันทึกรวบรวมเรื่องราวของวัฒนธรรมท้องถิ่น จากนั้นในปีค.ศ.2017 มีการจัดงาน Hi Home Festival ซึ่งเป็นงานเกี่ยวกับพิธีกรรมทางจิตวิญญาณของคนในท้องถิ่น พวกเขาต้องการสร้างความคึกคักจึงตั้งเวทีอยู่ฝั่งตรงข้ามวัดเจ้าแม่ทับทิม โดยมีธีมหลักคือการแสดงคอนเสิร์ตภาษาพื้นเมือง เพื่อฟื้นคืนความมีชีวิตชีวาของท้องถิ่นให้คืนกลับมา ยิ่งไปกว่านั้นคืออยากให้ผู้ที่อพยพไปอาศัยอยู่พื้นที่อื่น หันกลับมามองเห็นว่าย่วนหลี่ได้แตกต่างไปจากเดิม

และในปีค.ศ.2018 กลุ่ม Say Hi Home ได้จัดตั้งศูนย์รวมขึ้นในรูปแบบของร้านหนังสือซึ่งมีชื่อว่า Hi Home

หลังจากผลักดันกิจกรรมเหล่านี้มาแล้วระยะหนึ่ง รู้สึกว่าควรกลับมามองเด็กๆ ในชุมชนบ้าง ความจริงแล้ว การศึกษาเป็นรากฐานของวัฒนธรรม ถ้าหากทุกคนไม่เข้าใจตัวเองมากพอ ก็จะไม่มีความมั่นใจในตัวเอง ซึ่งส่วนนี้นอกจากการทำความเข้าใจภูมิลำเนาแล้ว ยังต้องทำความเข้าใจตัวเองด้วย ดังนั้นการอ่านจึงมีความสำคัญมาก เมื่อคุณหลินซิ่วเผิงเข้าใจถึงเหตุผลดังกล่าวจึงตัดสินใจก่อตั้งร้านหนังสือ Hi Home ขึ้นมา ท่ามกลางยุคสมัยที่ธุรกิจร้านหนังสือค่อยๆ ปิดตัวลง

เมื่อร้านหนังสือเปิดดำเนินการ เพื่อนบ้านที่เป็นผู้สูงอายุต่างก็มีความสุข ตกเย็นไฟจากร้านหนังสือสว่างขึ้น ให้ความรู้สึกว่ามีเพื่อนคอยอยู่เคียงข้าง ร้านหนังสือซึ่งเป็นสถานที่เงียบๆ จะคอยบ่มเพาะเด็กที่เปรียบเสมือนเมล็ดพันธุ์ให้ค่อยๆ เจริญเติบโต พวกเขายืนหยัดที่จะเดินหน้าต่อไปโดยไม่กลัวกระแสลมแรงที่อาจจะพัดพาให้สภาพแวดล้อมเกิดการเปลี่ยนแปลงได้

ในอดีต พื้นที่บริเวณเส้นทางรถไฟสายทะเลที่ถูกมองว่าไม่ได้รับการพัฒนา ด้อยโอกาส ไม่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ และยังขาดแคลนซึ่งทรัพยากรทางวัฒนธรรม แต่เมื่อได้มาปั่นจักรยานในเส้นทางสายนี้ พร้อมกับฟังเรื่องราวของกลุ่มคนหนุ่มสาวที่สำนึกรักษ์บ้านเกิดภายใต้ชื่อ Say Hi Home ที่พวกเขาไม่ปล่อยให้กระแสลมพัดเข้ามากระทบเพียงฝ่ายเดียว แต่กลับลุกขึ้นมาเคลื่อนไหวเพื่อเปลี่ยนแปลงทิศทางของกระแสลม จนทำให้พวกเราปั่นจักรยานต่อไปได้ โดยมีกระแสลมที่พัดผ่านเป็นแรงผลักดัน

X 使用【台灣光華雜誌】APP!
更快速更方便!